Le mot soninké du jour

[Poete soninke]

xaranmoxo an na yanpa in maxa ,baawo oku tuwaaxun ma gabo , an ga ti ; sira ni : banbaranxannen ya yi . an ra wa jagana moxo sirin ,baawa
in wa tini sooninkanxnnen ŋa. Denba nta i sara do i bonen tu
sooma xa be ga ni an wa a xa jagana ba ?
o ga da wutu banbaranu maxa moxo be ya baawa xannu ya ni i ga me walla rexe ga be ya . Sooninkanxannen xa ni : xanne ya yi fanka ga ňi a yi gannin ŋa .

O n'o xannu naxanu tu fina ken w'o xanne sanda wurewutunu n'a yanba.
Diganxanne su g'a di a wure nan xawa muurini n'a tu; bawo wure ga nta ke be ya an xanne di; an xanne feti ken ŋa an da wutu bakka xanne tana ya.

Nawaari Tirera; nd'an tirinde jaga moxosiri.
An wa tu xannu ku su na kundu ya; sooninkan xanne nda ku sefexannu filli wutu o xalle fe; i yille bakka banbaranu xanne ya di.
Bawo jagande noxon di ado muurundu noxon di o raaw'o xanne ndo xannu tananu naxan tuunu n'i jaga bakka me ya.

- Sooninko ndo banbaranu taaxen yan li ti ken ŋa; bawo nke da muurundi lanmaanu dabari ku diganxannu filli kanma sooninkan xanne noxon di n ma katu wure su kita i kanma.
Allah da ňa nda xirisu dantanto tirindi sefexannu ku wure; Iti banbaranu xannu ya ni i filli ya.

- Sooma = banbaran xanne ya ni; a wure ni ti '' Ke renme ni kaadunke yi '' Bawo banbaranu noqu ren fana be ga na saare ka noxon di xoyi 'Kaa len fana ' I na ken ňa toxorana ti '' Sooma '' '' Kaadunke '' ken wa koyini nan ti [ renme ke senne ya ni; mexe su nta yi i saarano noqu ]
A wa renme xawansaaxu koyini katta a saara yugon ŋa. xoyi banbaranu n gaa tini '' A keera sooma ye '' wolla '' I keera sooma ye ''

- Sira = banbara nxanne di a wa wuru filli wutu.
A fana ni = Kille.
A fillandi ni = Kiide wolla koni moxo tana i gaa tini Zira.
Misaale = xoyi [ Sira sun wolla zira sun ] ken na do [ Kiidi tiŋe ňa ]
Banbaranu noqu yaxare nga naa jiidi ti ren yaxare fana i naa ti ke ni an killi fana ňa [ Ika sira follo ].
Wolla nin keera sira folo ye = ke ňa killi fana ŋa.

An taali ke xa ne ga ni - Fo be ga ni xoyi '' Denba nta i sara ndo i bonen tu '' A tu xa nan ti '' Sara '' ke xa wa banbaranu noqu.
Selli an g'a mulla na [ Sara ňa yilla; a wutu an n'a wara saraxu noxon di wolla saaranaxu noxon di ] xoyi saara = saarana.
Bawo banbaranu noqu '' Sara '' nxa ni sanda ňa yi xoyi o gaa tini '' Daraja '' bawo daraja nxa ni araabu nxanne ňa.
'' Sara '' a raawa ňaana tugaade nxa yi banbaranu noqu.
Selli an g'a mulla n'a wara jamu ňa batten di xoyi teyinnu [ Jamu ndo Bone ]
[ Denba nta i jamu ndo i bonen tu ] Hari ken xa be faayi It'o da Jamu nxa wutu bakka fullu ňa.
O ga naa ti xeeri ken xa ni araabu xanne ňa - Xoyi Horoma a xa ni araabu nxanne ňa.


Hari na haqira sire kini muurundaano nsu kafumanto.
Nan saage n'o sinmayu nd'o kiilu fuutu katta xiiri baane ke be g'o su nafana.